«Рувики» нампа лпс урыл вн
Ювле хультум тлт Россия янытыл лнэ мощщаг хультум мирыт щнь лтӈаныл лаль тотнэ мгыс св тлат врвсыт. Тн янгыщ ань ищхӣпыӈ утытн тӯлавет ос тох св мхумн тах ввет. Млты Йошкар-Ола ӯст финно-угор мхум съезданыл лум порат ты вылтыт лххал тотнэ хтпат с потыртасыт.
Тнт тн «Рувики» йильпи ищхӣпыӈ лпс урыл свсыр тлат тра-паттысыт. Ты ут рӯпататэ 2023 тлныл вылтастэ, йильпи лпс ты лы-плт врум «Википедия» ищхӣпыӈ лпс хольт щпитым лы. Ань тув сыре-сыр эксперт-хтпат коныпал ксыӈ хтпа матыр потрыт хансуӈкве ос ктуӈкве врми. Тн туп экспертытн ёмщакв уральтан юи-плт тув тӯлавет.
Саранск ӯсныл лнэ хум Александр Данильчев «Рувики» намтым интернет-энциклопедия лпст эрзя лтӈыл хансым лххалыт уральтыянэ. Ань такви рӯпататэ вылтыт тав лвыс:
– «Рувики» – тыи лумхласн матыр тлат ос свсыр хтпат вылтыт внэ порат тув хансым потрыт ман лххалыт хнтуӈкве врмегн. Таимгыс та ищхӣпыӈ лпс энциклопедияг лваве. Таквсы акван-ловиньтым 25 млн лумхлас тув хасхатым лсыт. Тув ксыӈ хтпа такви наме хӯлтытэ ке, тав с тув хасхаты ос свсыр потрыт, лххалыт ловиньтаӈкве врми.
Тувыл таи пӯмыщ, тот сыре-сыр потрыт, лххалыт хотты мирыт щнь лтӈанылтыл хансым лгыт. Ань тыг мус тот рущ лтыӈ коныпал лххалыт 20 мт лтӈыл хансым мн толмащлым лгыт. Ам ань ннан потыртамум сыс тот 2 млн 148 потрыт рущ лтӈыл хасвсыт, вим, тув ксыӈ хтал матыр-ти йильпииг тӯлаве ос потрыт хотты щнь лтӈыл толмащлавет.
Тыи Россия янытыл лнэ свсыр мирыт, кос выгӯв, алтайский, башкирский, бурятский, ингушский, калмыцкий, якутский, тувинский, хакасский, чеченский, чувашский, хатанит лтӈыл.
Финно-угор мирыт халт лххалыт вепсский, саран ос коми-пермяцкий, карельский (ливвиковский наречиял потыртан карелыт), марийский, мокшанский ос эрзянский, удмуртский щнь лтӈытыл толмащлавет.
Ксыӈ мир тот щнь лтӈыл толмащлан хтпа хӯлтым ньщи, тав пуссын потрыт уральтым ловиньтыянэ ос тувыл ущ тув тӯлавет. Марий мхум горномарийский диалектыл Надежда Тимофеева потрыт уральтыянэ, коми лтӈыл – Марина Федина, удмурт – Светлана Поторочина. Мт хтпат ёт мнавн с вйхатуӈкве ри, тот тнки мт щнэ свсыр институтаныл плыл мхум рӯпитгыт.
Ты тл мн хнтлан мн ялум финно-угор героит вылтыт потрыт хассӯв ос «Рувики» лпсын тӯлсанӯв. Таи ёмас, тот мнки свсыр учёныянув ос спортсменанув урыл потрыт лгыт. Ань хотты хтпа янытлан мгыс нн потыр хансуӈкве с врмегн.
Ос туп пуссын тлат мӯсхалыг тра-паттын юи-плт, ты хтпа урыл «Рувики» лпсын с тӯлаве ос тав св мхумн вӈкве патаве. влт потыр ман лххал рущ лтӈыл хансэлн, тувыл ущ ннки щнь лтӈыл ос ётыл мт хотты лтӈыл лаль толмащлаӈкве рви.
Потрыт коныпал тув свсыр хурит пславет. Мн ань ты сапрниявт нила врмалит тра-паттысанӯв ос сръёрыг лаль тотуӈкве лвсанӯв. выл врмаль, ты мнки мирув вылтыт пслым хурит акв яныг электронный корпусн атуӈкве ргыт. Ксыӈ хури ёмщакв уральтым вос лыс, ань такви мхманэ пс поранылтыл мк ōщнэ маснутыл масхатым вос суссылты манос мт щнэ пормасанэ. Ань тыит искусственный интеллект хосыт кисхатым мт хащтл мхум ёт ул вос тлыгтавсыт. Тва лумхласыт хотты мирыт вылтыт щар нматыр ат вгыт ос ищхӣпыӈ ут хосыт кисхатым щар мт хурит хнтгыт ос лаль тувле агтым та лгыт. Тох лаль ул вос лыс, таи ань мнкинвн мӯсхалыг щпитаӈкве ри.
Тамара МЕРОВА








