Айкеԯӑт - Новости

Щимӑщ нєм тӑйӆ йиӆуп киника, мӑта ут Валентина Соловар хӑнты ясӑӊӑн няврємӑт пӑта хӑншӑс па тӑм ванӑн єсӆӑс. Няврємӑт ӆавӑӆты Мўвтєӆ мир хӑтӆӑн Ас-угорской научной институтн вәӆты киникайт ӆўӊӑтты хотн тӑм йиӆуп киника аӆьты вєр вәс. Әмӑщ, хуты тӑмхӑтӆ тӑта институт научной рәпатнекӑт няврємӆаӆ па хиӆыӆаӆ пиӆа ӑктӑщсӑт.

Институт кәща нє В.И. Сподина вўща вєрӑс:

Тăм ванăн Ёмвошн Ас-угорской институт хуща учёной хәйт-нєӊӑт наука щирн мирхот вєрсӑт, хута арсыр ӆўӊтупсэт ӆэщӑтсӑт па путӑртсӑт, муй щирн тӑм юхи хӑщум оӆӑтн хӑнты па вухаӆь ясӊӑтн вәӆты мўвӑт-йиӊкӑт нємӑт тәса па и ху­расн еӆӆы хӑншты рӑхӆ. 

Ас нопӑтты тыӆӑщ 27-28-мит хӑтӆӊӑнӑн Санкт-Петербург вошн А.И. Герцен нємпи Российской педагогической университетн вәӆты Увӑс мир институтн «Реальность этноса» нємпи Россия мўвтєӆ мир вән XXIII-мит научной мирхот вәс. Щӑта учёной ёх Увӑс мўвев мўв-авӑт, йис вәӆупсы, рәт ясӊӑт па па вєрӑт оӆӑӊӑн путӑртсӑт. 

Ас нопатты тыӆӑщ 29-мит хӑтӆӑн Ёмвошн Василий Иванович Шульгин ӑнтәма йис.

Ӆўв 1952-мит оӆ лыпӑт хойты ты­ӆӑщ 10-мит хӑтӆӑн Ямал мўв Ӆорвош район Илья кәртӑн Вуӆаӊ Отечественной ӆаӆьн ӆаӆясум хә Иван Фи­липпович Шульгин ще­мьяйн сєма питӑс. 
Ӆўв хәӆмит няврєма вәс. Хәнты ӆўв путӑртӑс, Микуль (хӑнты мирев оӆӑӊмит поэт хә) вән яеӆ пєӆа вантман ищимӑщ хӑннєхәя йиты ӆӑӊхас.

Лыпӑт нуви тыӆӑщ 1-мит хӑтӆ Россия мўвн няврємӑт ӆавӑӆты хӑтӆа ӆўӊӑтӆа. Ёмвошн «Югорская шахматная академия» хущи кашӑӊ оӆ тӑм хӑтӆ округ мўв ар вошӑт эвӑӆт няврємӑт кӑсупсыя юхтыӆыӆӑт.

Тӑм пўш кӑсупсыя сора шахматӑтн юнт­ты щира 2008-2019-мит оӆӑтн сєма питум эвет па пухӑт юхӑтсӑт.
Сәрханӆ па Нефтею­ганск вошӊӑн эӆты 138 арат няврєм юхӑтсӑт. 

Няврємӑт пӑта 9 юнт­ты тур вәс.

- 2019-мит оӆн сєма пи­тум эвет кўтн нух питӑс Ага­фон Козлов, кимит тахи – Михаил Костенко, хәӆмит тӑхи – Амир Исламов.

Щи оӆӑӊӑн шуши мир Ассамблея 46-мит мирхотн округ хот омӑсты вєрӑт тәты де­партамент кәща нє О. Теренина лупӑс. Щи мирхот лыпӑт хойты тыӆӑщ 2-мит хӑтӆӑн вәс. Тӑм оӆн округ шуши мир пӑта хот мӑты оӆӑӊӑн йиӆуп поступсы рәпитты оӆӊитӑс. Ин щи унтасн 44 щемья йиӆуп хот ӆәтсӑт. Тӑм поступсыйн 1 158 хоттєӆ ёх нух хӑншман вәӆӆӑт. И сертификат нєпек – щит нӆкєм миллион шойт вух. 

Кашӑӊ хоттєӆ ёх хуща Вуӆаӊ ӆаӆьн ӆа­ӆясум ёх муй па щи пурайн тарма рәпитум хуятӑт вәсӑт. Ваньщавӑт кәртӑн ай пушхӑт вәнӆтӑты па ӆавӑӆты хотн Вуӆаӊ ӆаӆьн нух питум хӑтӆ вўраӊӑн нємасыя вәйтантупсы вєрӑнтсы. 

Воспитателя рәпит­ты нє Руфина Про­копьевна Гришкина ай пушхӑта ӆыв вән щатьща­щиӆаӆ-аӊща­щиӆаӆ, вән щащиӆаӆ-аӊкаӊки­ӆаӆ оӆӑ­ӊӑн путӑртӑс. 

Щи ёх оӆӑӊӑн, хуйтат ӆаӆя тәсыйт па ӆыв щӑта така ӆаӆяссӑт. Итәх хуятӑт юхи ӑнт юхӑтсӑт, веккеши ӆаӆь хӑрӑтн хӑщсӑт. Щи икет, хуйтат юхӑтсӑт, ӛхӑт колхосн ӛр ӑн шалитман рәпитсӑт, ӆаӆь пийн рәт мўвеӆ нух аӆумсӑт. 

Муй щирн па хуты тӑм тӑӆн арсыр хӑннєхә мәш вєрӑт мӑӆты хӑннєхуятӑт округев ӆу­ваттыйн омӑсты па хўв тӑхийн вәӆты кәртӑта ӊхсӑт па рәпитсӑт, щи оӆӑӊӑн Ёмвошн вәӆты Профессиональной патология тӑхи вән тохтур па Югра мўв Дума хот депутат хә Николай Ташланов арсыр тәс айкеӆӑт вєрӑс.

Кӑт тыӆӑщ муӆтас мӑр ӆыв хущеӆа рәпитты тохтурӑт вән машинаитн сыр-сыр ай кәртӑт хўватн хӑннєхә мәшӑт вантман па артаӆуман ӊхсӑт. Щи­ты араттєӆн ӆыв 54 ар­сыр хўв тӑхетн омӑсты ай кәртыетн вәсӑт па рә­питсӑт.

Рўтьщӑты хӑтӆӑтн нын семьяйӆӑн пиӆа м вуӆаӊ тӑхева ӊхӆӑты? Югра мўвн йистэӆн вәӆты шуши мир хущи нынана ӊхты щир вәӆ. Вән вошӑтн вәӆтыйн мўв-йиӊкӑт, вәнтӑт әмӑщ хурасӆаӆ хән ныӆайт.

Нынана шуши мирӑт вәӆты ай кәртӑта ӊхты мосӆ. Щӑта муӆтыкєм хӑтӆ вәӆты па палаткайн хоӆты. Ӆәӆн ратхӑрн хўӆ хошум йиӊк кавӑртты. Вўӆєӊ ёх хущи ӆәӆн вўӆэт ӆапӑтты, вощхиты, вонь­шумут воньщты ӊхты, хўӆ хоӆупн веӆпӑсӆӑты.
Шуши мирӑт вәӆты пищӑт щирн еша вәӆӆӑты ки, йис путрӑт, моньщӑт хәӆӑнтӆӑты ки, нын сӑмӆӑн нявлӑк, нумӑсӆӑн такумӆӑт.

Рўтьщӑты хӑтӆӑтн нын семьяйӆӑн пиӆа м вуӆаӊ тӑхева ӊхӆӑты? Югра мўвн йистэӆн вәӆты шуши мир хущи нынана ӊхты щир вәӆ. Вән вошӑтн вәӆтыйн мўв-йиӊкӑт, вәнтӑт әмӑщ хурасӆаӆ хән ныӆайт.

Нынана шуши мирӑт вәӆты ай кәртӑта ӊхты мосӆ. Щӑта муӆтыкєм хӑтӆ вәӆты па палаткайн хоӆты. Ӆәӆн ратхӑрн хўӆ хошум йиӊк кавӑртты. Вўӆєӊ ёх хущи ӆәӆн вўӆэт ӆапӑтты, вощхиты, вонь­шумут воньщты ӊхты, хўӆ хоӆупн веӆпӑсӆӑты.
Шуши мирӑт вәӆты пищӑт щирн еша вәӆӆӑты ки, йис путрӑт, моньщӑт хәӆӑнтӆӑты ки, нын сӑмӆӑн нявлӑк, нумӑсӆӑн такумӆӑт.