Пвлыӈ мир пусмалтым св тл рӯпитас
Мньщи н Елизавета Михайловна Шмонина, такви парищ наме Номина, ёт ам Югорск ӯст «Сӯевт пвыл» музейт ялпыӈ хтал лум порат вйхатасум. Н хорамыӈ нуйсахил масхатым лыс. Ам таве мньщи лтӈыл китыгласлум:
– Нтнэ нкве, мньщи лтӈыл потыртгын?
– Мньщи лтӈыл хсгум, потыртгум. Музейн мӯйлуӈкве Дарья Ивановна Белова (Аментьева) ёт ёхтысум. Китыт щёс Сӯевт пвылт мӯйлгум. Ос акв порат Нина Ивановна Алчинан тыг тотыглавсум.
– Хоты пвылныл лгын?
– Ам Нхщамвль пвылныл лгум. Тот самын патсум, яныгмасум. Школат Нхщамвльт ханищтахтасум, тувыл Ханты-Мансийск ӯсн фельдшерыг ханищтахтуӈкве минасум. Хунь стласум, Нумто пвылн рӯпитаӈкве ктвсум. Акв тл тот рӯпитасум. Хум врсум, нврамыӈыг мтсум, ювле яныгмам пвлумн внтласум. Нумто пвылн рӯпитаӈкве воссыг ат минасум. Ань Нумто пвылт лнэ мхум тва порат телевизор хосыт суссылтавет. Аквта щирыл слы ӯрим яласгыт, ёмащакв лгыт.
Ам тот рӯпитамум порат мхум пуссын ханты манос рн лтӈыл потыртасыт, рущ щирыл ат хссыт. Ам ос мньщи лтӈум вглум, тнаныл ат торгамтасанум, лтӈанув акван ат ёхтасыт. Тн лтӈыл ат хсгум, трвитыӈ лыс. Ам лы-плумт Люда Самбиндалова тот рӯпитас. Тав тай ханты лтӈыл ёмщакв потыртас. Люда мньщи парищ нам кос ньщас, ос такви ханты гирищ лыс. Тав мхум лтӈанэ ёмащакв торгамтасанэ. Ётыл Хльӯсн минас, тот лккарыг рӯпитас.
– Та порат Нумто пвылт слыӈ мхум св лыс?
– Тōнт тай слыӈ мхум сака св лыс. Ам рӯпитамум порат пиркта щирыл рӯпитасыт, влт акват пвылн ёхталгыт, тувыл мтаныт ёхтгыт, мире тра та свми. Нумто тнт мнь пвылквег лыс. Нхщамвль пӯльницат хунь рӯпитасум, ханищтахтуӈкве Ханты-Мансийск ӯсн ктыглавсум. Нумто лнэ мхум ёт тот вщинтахтасум, пвланылт акв тл туп рӯпитасум, ань нум иӈ та номияныл.
– Фельшерыг манах тл ханищтахтасын?
– Хӯрум тл ханищтахтасум. Тнт тай ёмащакв лыс, гит, пыгыт пуссын рӯпитаӈкве ктвсыт. Ань тай маныр? Рӯпитаӈкве ке таӈхгын, рӯпата наӈкинн кинсуӈкве ри.
Нхщамвль пвыл пӯльницат Клава Сайнахова ёт св тл рӯпитасмн. Тав Лпмус пвылныл лы. Ань тай сас пенсият лымн.
– Рӯпитан тланын мансвит?
– Таи тай ань ат номилум, улпыл 40 тл свит лы, св тл рӯпитасум. Матгум, улпыл, мансвит тл пенсият лгум, ань с ат лвгум, хот-ёрувласлум (мувиньты).
– Нхщамвль пвылт фельдшерыг рӯпитасын?
– ти, мнь лккарыг рӯпитасум, та порат пвлувт яныг пӯльница лыс. Фельдшерыг туп Нумто пвылт лсум. Нхщамвльт лккарыг паталавсум, хунь лккар тим лыс. Тнт тра номылматвсум, насати, лккарыг лгум, рӯпитаӈкве та ӯнттыгпавем. Тох тай акваг мнь лккарыг рӯпитасум. Ётыл, хунь пӯльница лап-пантвес, тыт ФАП ӯнттувес, ам рӯпатаныл пхын-минасум.
– Пвылт лккар ань лы?
– лы, лккарыг мньлат пыг Гаврил Ануфриев рӯпиты. Юи-выл тлыт тав палтэ втихал ялантгум, улыпл, свнув гм ньщуӈкве патсум. Ань тав мнав пусмалтыянэ.
– Мансвит нврам ньщгын?
– Ат нврам ньщигласум. Акв пыгум тимыг мтыс. Ань акв пыгум ос гим колтгланн ёт Хулюмсӯнт пвылт лг. Акв гим ос пыгум Нхщамвльт. Ань нёлолов апыгрищ ньщгум.
– Нвраманын лккарыг ат ханищтахтасыт?
– ти, нмхотьют лккарыг ат мтыс. Ам гимн кос лвыгласум, лккарыг ханищтахтуӈкве вос мины, ат тахмаяс, насати, клпыл сака пилы. Тох пилым, лккарыг рӯпитаӈкве ат врми тах. Тыимгсыл воссыг нматарыл аты лвыгласлум.
Людмила ТЕТКИНА



