Тл котиль тпост янытлан накыт
Йильпииг вылтахтам тлувт ксыӈ тпост мирн внэ хотты хтпа намхталэ лы манос матыр рӯпитан кол тланэ щирыл янытлаве. Мн ань округувт тл котиль тпост мталан сыре-сыр накыт хансыянӯв. Тамле врмалит «Краеведческий календарь» нампа нпакыт хӯлтыглым лгыт. Тув хансым свсыр потрыт халт мн туп сосса мхманув манос тн хт-ти лнэ рӯпитан коланыл урыл ннан потыртв.
Тл котиль тпос выл хталт 1976 тлт Сосьвинская геолоразведочная экспедиция Тюмень плыл рӯпитан кол пӯсвес. Геолог-разведчикыт Усть-Манья пхат матырсыр тыныӈ хвтасыт, срни, кварцыт кинсым рӯпитасыт ос та рт срни, смыл лотых, кварц ос кр щнэ хвтасыт хнтсыт. Акв яныг база-коланыл Хльӯс район Саранпвылт лыс, тот св мныл ёхталам хтпат рӯпитасыт. Тот кит рӯпитан колыг вылтыт «Нрыт урыл» хӯрум потрыт мньщи газетат мн хансыгласӯв. Ань тах матыр-ти лыглам тлат тра-паттыянӯв ос лаль хансуӈкве патв.
Россия тармыл Союз писателит палт приим ос стихыт хаснэ н Татьяна Юргенсон та тпос онтолов хталт 60 тлэ твлыс. Тав Томский университетыт журналистика тла стлас, 1993 тл псыл «Мегионские новости» газетат лххал тотнэ нг рӯпитас. Янгыщ тав м-вит ӯргалан, мхум пс наканыл ос лумхлас хт-ти яласан мтэ урыл потрыт хансыглас. Тыгыл лаль мт свсыр мт рӯпитаӈкве патхатыглас, ос тавн хури пслуӈкве акваг мӯстыс.
1998 тлныл 2013 тлыт мус хт щёс хуриянэ суссылтапыт щпитлвсыт. 2001 тлт Татьяна Юргенсон рн хум Юрий Вэлла ёт «Охота на лебедей» поэма хассг. Н Мегион ӯст лы, тав хансум стиханэ св-сыр газетат ос нпакыт тратавет.
Тл котиль тпос лов хталыт Лев Иосифович Либов 105 тлэ твлынув. Ты лумхлас Урай ӯст лыс, 2006 тлт ӯс почётный хтпа яныг намыл майвес ос российский писателит Союзн пирмайтавес. йка лме сыс педагогика врмальт 60 тл рӯпитас, тыгыл 40 тл школа кӯщаиг лыс. Ты коныпал «Оттиск» нампа журнал редакторыг лыс, тув потрыт манос стихыт хаснэ хтпат матыр-ти утаныл хасвсыт.
Урай ӯсн Лев Либов 1975 тлт ёхтыс, тнт йильпи школа ӯнттувес ос тав тот кӯщаиг паттувес. 1991 тлт ты школа гимназияг врвес ос ётылнув 1993 Лев Иосифович ӯст хн лтӈыт ханищтан школа пӯнсыс. Ты урыл 2005 тлт мн тав ётэ акван-хнтхатмумн порат потыртлыс ос газетат хансыгласӯв. Тув нврамыт мньщи лтыӈ ханищтаӈкве с ялантасыт. Щнь лтӈув тнт тот Нина Гындыбина нврамытн ханищтас. 2010 тлт ты школа лап-пантвес ос ань тав пнтсылэ дополнительный образование щирыл центр рӯпиты.
Тл котиль тпос 16 хталт Ханты-Мансийскат лнэ «Самаровский чугас» нампа парк рӯпитаме псыл 25 тлэ твлыс. 1984 тлт ӯст лнэ мхумн карс урыт ӯргалан мгыс 420 гектар м «Памятник природы» хасвсыт. Ётыл округ миркол плыл тот «Самаровский чугас» парк вруӈкве номылматсыт. Та мт ань вре ос тэ, яныгман йӣвыт ос пуссын ӯйхулыт ӯргалым ньщавет. Ань янытт 6 621 гектар м тув ловиньтаве. Россия янытыл 100 свит м-вит ӯргалан свсыр организацият халт ты мв тув хансым лы.
Тынакт Ханты-Мансийскат парк намхталэ кастыл мхум мгыс мӯйлын нак врыглавес. Св тл рӯпитан мхум янытлавсыт ос мт хтпат каснэ порат мӯйлупсал майвсыт.
Ты тл пуссын янытлан врмалит акван-атсанӯв, тва тлат нас лххалыг хансыянӯв тах манос хотты хтпат китыгланв сыс лаль тотыянӯв тах.
Тамара МЕРОВА






