Хӑнты ясӑң вәнԯтӑԯўв - Изучаем хантыйский язык

Россия мўвевн арсыр мирӑт вәӆӆӑт. Кашӑӊ мир – кан вәӆупсы, культура вєрӑт, ясӑӊ тӑйӆ. Мўӊева вән муй ай мир ясӊӑт шавиман тӑйты мосӆ.

Тәнӆуп тыӆӑщ 21-мит хӑтӆӑн «Югра мўвн ипуӆяӊ ӆўӊӑтты хӑтӆ» вўраӊӑн няврємӑт ки­ника ӆўӊӑтты хотн «Ясӑӊ – мирев ӆыӆ шив» вәй­тантупсы вєрсы. 

Щив «Хӑтӆые» нємпи кўлуп хуятӑт вохӑнт­сыйт, кәщая щӑта «Югра ӆыӆӊуптӑты» тӑхи ух нє Ирина Фирсова вәӆ. Вўща ясӑӊ юхтум мойӊ мира рәт ясӑӊӆаӆн пу­тӑртсы.      

«Хӑнты ясӑң» катра газетайт вантємн ванкўты нєпека нух хӑншум йис хӑнты мир арӑт, путрӑт, моньщуптэт, амамӑт­щет шуваыйӆум. Щиты «Хӑнты ясӑң» 30 июнь 2001-мит оӆ 26-мит номерн моньщуптэт хӑншман вәсӑт. 
Тӑм моньщуптэт Касум мўвн вәӆты Молтан хоттє ёхн сєма питум хә Михаил Мол­данов 2001-мит оӆн «Хӑнты ясӑӊ» газетая китӑс. Щитӑт ӆўвеӆа ащеӆ-ӑӊкеӆ Алексей Ми­хайлович па Евдокия Кузьминична Молдановӊӑн моньщуптӑсӊӑн.

Ма Касум эви Юлия Павловна Тасьманова. Ма 13 оӆа йисум, Касум ӑшколайн 7-мит клӑссӑн вәнӆтыйӆӆум. «Нумсӑӊ ёх» ӆўӊ рўтьщӑты хӑра яӊмит пўш юхтыйӆӆум. Тӑта м па әмӑщ! Мўӊ пӑтэва арсыр ущхўӆь юнтутӑт па сыр-сыр партупсэт ӆэщӑтӆыйт. Иха навӑрӆўв па хәхӑӆӆўв, итәх пурайн воньщумута па тулха вәнта ӊхӆўв.

Ма нємєм Диля. «Хӑнты ясӑӊ» газетаева мєт оӆӑӊ путӑр 5-мит классӑн  вәнӆтыйӆмєм пурайн хӑншсум. Щи пура вўш эвӑӆт хӑнты газетайн рәпитты нєӊӑтн ӆэщӑтум айкеӑт хӑншты вєра вәнтӑты хӑрӑтн вәнӆтыйӆӆум. Интӑм ма 8-мит классӑн вәӆӆум.

Ма нємєм Татьяна Владимировна Рандымова. Ма 13 оӆа йисум. «Нумсӑӊ ёх» нємпи ӆўӊ пурайн няврємӑт пӑта ӆэщӑтум рўтьщӑты тӑхия ветмит пўш юхтыйӆӆум.

Тӑта әмӑщ рўтьщӑты. Сӑмӑӊ па нявлӑк вәнӆтӑты нєӊӑт па хәйт мўӊ пиӆэва рәпитӆӑт. Щит Наталья Алексеевна па Светлана Ивановна, Елена Терентьевна па Марина Викторовна па па м ёхӆўв. 
Ӆапӑтӆаюв тӑта ищи єпӆӑӊа. Ӆєтутӆав Екатерина Михай­ловна па Зоя Степановна кавӑр­тӆӑӊӑн. Пәмащипа ӆынана.

Ма нємєм Людмила Павловна Тасьманова. 16 оӆа йисум. Касумн рәтӆам пиӆа вәӆӆум.

Интӑм Нуви сӑӊ­хум воша хӑтӆ мӑр пушхӑт ӆавӑӆты нєӊа вәнӆтыйӆты мӑнӆум. Тәп ӛращты вєрӑта вәнӆтӑты хуята мєт ву­ратӆум йиты. Щит пӑта оӆ мӑнӆ, аӆпа, нумсєм тывӆ. Вантэ, мӑнєма шуши мир ӛращты кӑсупсыйн кӑсты шєӊк әмӑщ. Щи вєрн еӆӆы вәӆты нәмӑсӆум.

2014-мит оӆ вўш эвӑӆт ма тӑм хурамӑӊ па шитам тӑхия рўть­щӑты юхӑтӆум. Тӑта хӑнты мир якӑт якты, арӑт ариты вәнӆтыйӆ­сум. Рәт ясӑӊӑн путӑртты па хӑншты тӑта ищи партӆаюв, щит м. Ай­кємн хӑнты ясӑӊӑн путӑртӆўв. 

Ма нємєм Лола, опращ нємєм Асалова. Интӑм 16 оӆа йисум. Ӑшколайн 9-мит класс вәнты вәнӆтыйӆсум, интӑм Нуви сӑӊхум вош политехнической колледжӑн пушхӑт хӑтӆ мӑр ӆавӑӆты хуята вәнӆтыйӆӆум. 

«Нумсӑӊ ёх» рўтьщӑты хӑра ма 2012-мит оӆ вўш эвӑӆт юхтыйӆӆум. Щи тумпи итәх щосн Касумн тӑм ёхӆам пиӆа ущхўӆь якты хотӑт ӆэщӑтӆўв па мира ванӆтӑӆўв. 

2015-мит о вўш эвӑӆт мўӊ, «Хӑнты ясӑң» па «Луима сэрипос» газетайӊӑн рәпитты хуятӑт, ай кәртӑтн вәнӆтыйӆты няврємӑт пӑта айкеӑт ӑкӑтты па хур вўты нємуп вәнтӑты хӑрӑт эщӑтты питсўв.

Щиты Сўмӑтвош район Тэк, эв па Саранпауль кәртӑтн, Нуви сӑңхум район Ваньщавӑт, Понавӑт па Касум вошӑтн, Манстӑр район Ным Няръёх кәртӑн па Ёмвош район Кышик кәртӑн ищимӑщ вәнӆтӑты вәйтантупсэт вєрсўв. Щи пийн няврємӑт хӑншум путрӑт «Хӑнты ясӑң» па «Луима сэрипос» газетайӊӑнӑн хӑнты, вухаӆь па рўщ ясңӑтн єсӑӆўв. 

Ӑӊки – Мама 
Ащи – папа 
Пух – сын 
Эви – дочь 
Упи – сестра
Яй – брат 
Апалнє – сестрёнка
Апщи – братишка 
Вән упи – старшая сестра 
Вән яй – старший брат 
Ай эви – младшая дочь
Ай пух – младший сын 
Аӊкаӊки – бабушка по материнской линии
Аӊщащи – дедушка по материнской линии 
Щащи – бабушка по отцовской линии
Щатьщащи – дедушка по отцовской линии
Хиӆы – внук 
Хиӆнє – внучка
 

Ёмвошн арӑӊ, моньщӑӊ хӑнты ими Ульяна Ни­колаевна Шульгина (Рандымова) вәӆ. Ӆўв Касум мўвн єнмӑс. Ар оӆ мӑр няврємӑт ёнтӑсты, сӑк кӑрӑтты вәнӆтуман рәпитӑс. Ульяна Николаевна — йинтпӑӊ ими, ар хӑннєхә ӆўв ёнтум рнасӆаӆн, щӑшкан сӑхӆаӆн шәшиӆӑӆӑт. Тӑм ванӑн «Хӑнты ясӑӊ» газетая ӆўв вєрум арӆӑӆ тәсӆэ.

Пєтра

Пєтра, Пєтра, Пєтра, Пєтӑр.
Оӆӑӊ хон воша ӊхум хәен,
Аӆ Тәпӑл воша ӊхум хәен.
Пєтра, Пєтра, Пєтра, Пєтӑр.