Ас нопӑтты тыӆӑщ 19-мит хӑтӆ эвӑӆт 22-мит хӑтӆ вәнта Ёмвошн «Вән касӆупсы. Югра музейт Ёмвошн» ванӆтупсы вәс. Тӑм оӆ тыв юхӑтман Пыть-Ях вошн вәӆты «Феникс» йис пурмӑсӑт шавиман тӑйты тӑхи вәс. Ӆыв «Хӑнты мирев пӑнтӑт. Йавэн йах» интерактивной ванӆтупсы тыв тәсӑт па мирева ванӆтӑсӑт. Щит «Торум Маа» музей хот йитн вєрӑнтса. Щăта рәпитты ёх сәрханӆ мўвн вәӆты юганской хӑнты мир йис вәӆупсы мирева ванӆтӑсӑт. Щи хӑнтэт Югра мўвевн па юханӑт хуща вәӆты хӑнты мирев эвӑӆт вєрашӑк па хураспет. 

Ванӆтупсы әмӑщ щира ӆэщатман вәс. Кашӑӊ ванӆтупсы хӑрие юкан щира вєрса. Щӑта хӑнты мирев йис вәӆупсы арсыр хураспӑӆ ванӆтӑсыйт: вой-хўӆ веӆпӑсӆӑты пурмӑсӑт, щӑӆта хотӑӊ ёх вәӆупсы, няврєм єнмӑӆтӑты пищӑт, шўкщӑты хӑрӑт па ӆәӊха-каӆта пойкщӑты вєрӑт.

Юхтыӆум мирева мєт әмӑщ вәс хӑнты няврємӑт єнмӑӆтӑты вєрӑт уша вєрты. Тыв тўвман вәсӑт няврєм онтупӑт, няврєм ӆәмӑтьӆяты сухӑт, юнтты утӑт па арсыр хурамӑӊ пурмӑсӑт.

Пыть-Ях пурмӑс шави­ты хот хуща кәща ӆӑӊкӑр нєӊа рәпитты ими Зоя Лазаревна Жавко путӑр­тӑс, муй вўрн юганской мўвн хӑнтэт няврємӑт єнмаӆтӑсӑт – сєма питум пурайӆ эвӑӆт вәнашӑк йитэӆ вәнта. Ӆавӆӑсты пищӑт такӆа няврєм атэӆт хӑйты иса пўш ӑн рӑхӑс. 

Щит пӑта ӆўв хонӊӑӆа сыр-сыр ӆавӆӑсты пур­мӑсӑт пуныйӆсайт. Щє­ранька хӑт хуща – Тўт имиев ӆавӆӑсты ӛрӆ, сотпӑӊ ке­ши – щит кӑрты пурмӑсӑт ӆавӆӑсты ӛрӑт.

Пєӊкӆы няврємӑта кӑ­ртум сӑк кеӆ ёшӑӆа йи­рӑнтса, щитӑт ищи ӆав­ӆӑсты ӛр тӑйӆӑт. Юхтум мирева әмӑщ вәс няврєм єнумты онтупӑт оӆӑӊӑн хәӆӑнтты.

Хӑтӆ онтупӑт икетн сўмӑт х, нохӑр х муй па вәнши эвӑӆт вєрӑнтсайт. Атӆӑн уӆты онтупӑт иметн тунты эвӑӆт ёнтыйӆсайт. Няв­рєм онтупӑт хўв нәпӑт тӑй­сайт, йиӆпа єнумты и хотӑӊ няв­рємӑта мийӆясыйт муй па хиӆэт вўша юхтыйӆсӑт, па хиӆэт щӑта єнумсӑт. Зоя Лазаревна ясӑӊӑн, тӑмхӑтӆ вәнта хотӑӊ ёх онтупӑт вєра шавиман тӑйӆайт, пурмӑс шавиты хотӑта мӑты иса пўш ӑн ӆӑӊхаӆӑт.

Ванӆтупсыйн няврємӑт юнтты вєрӑт оӆӑӊӑн путӑр мӑ­нӑс. Вўӆы муй па кўрӑӊ вой щолӑт эвӑӆт юнтты тащӑт вєрӑнтсайт, васы нюӆӑт эвӑӆт – вўӆэт. Тӑмӑщ юнтутӑт няврємӑта хӑнты вәӆупсы уша вєрты вєра нётсӑт.
Щӑӆта па юхтум ёх мастер-классӑт вєрӑнт­сӑт. Ванӆтупсыя юхтыӆум мирев ёша йирты сӑк кеӆӑт кӑрӑтсӑт, няврєм онтупа пунты вәтлуп вәшумсӑт, няврєм юнтутӑтн юнтсӑт па тунты пиӆа рәпитсӑт. Муӆты пурмӑс вантты – щит хуты и вєр, наӊ ёшенӑн ки щи пурмӑс вєрӆӑн – щит па вєр.

Хӑнтэт веӆпӑсӆӑты пур­мӑсӑт оӆӑӊӑн ищи әмӑщ хәӆӑнтты вәс. Тӑта ванӆ­тӑсы арсыр хӑт эвӑӆт вєрум хӑнты әхӆӑт, кєпӑӆ эвӑӆт ёнтум тывӑт, арсыр нёӆӑт па веӆпӑсӆуман ӊхты ёх ӆәмӑтьӆяты сухӑт.

«Торум Маа» музей кә­ща ими Елена Федотова лупум ясӑӊӑн, тӑмӑщ ванӆ­тупсэт па вәйтантупсэт – вєра мосты вєр юхтум ёх пӑта па музейн рәпитты мирев пӑта ищи. Кашӑӊ мўвн кӑн пищӑт вәӆӆӑт, юганской юхан хӑнтэт пур­мӑсӑт вантты – щит иса ёха әмӑщ вәс. Пурмӑ­сӑт ванӆтум пийн щи мўв хӑнтэт оӆӑӊӑн ӆыӆӑӊ ху­рӑт ванӆтӑсыйт па мирев Пыть-Ях музей хуща рә­питты ёх пиӆа путӑртсӑт. Ӑктупсыя юхтыӆум ёх ванӆтупсы тўвум мирева ар м ясӑӊ лупсӑт.
Пыть-Ях вош музей 2026-мит оӆн 25 оӆа йиӆ. Щи нәпӑт мӑр ӆыв ар м вєр вєрсӑт йис пурмӑсӑт, йис вєрӑт шавиман тӑйты пӑта. Тӑта вошн вәӆты мир сащмӑӆтӑӆыйт, ӆыв ар йис вєрӑт уша вєрӆӑт.
«Вән касӆупсы. Югра музейт Ёмвошн» вєр па и пўш ванӆтӑс, Югра мўвев йис вєрӑт мира тӑмхӑтӆ вўша мосӆӑт. Тӑмиты ка­сӑӆман арсыр вошӑтн вәӆты музейт аршӑк хӑн­нєхәйта ӆыв тӑйты пур­мӑсӆаӆ па вєрӆаӆ ванӆ­тӑӆӑт.

«Хӑнты мирев пантӑт. Йавэн йах» ванӆтупсы – щит и щирн музей вєрӑт, кимит щирн па арсыр нәп­туп мирев путӑртты хӑ­рӑт. Вәна вум ёх пут­рӑт мухты, пурмӑсӑт мух­ты, юнтты утӑт мухты йиӆпа єнумты няврємӑта йис вєрӑт щи кантӆайт. Ӆыв па нумӑсн увӑс мирев вәӆупсы пєӆа вантӆӑт па  Югра мўвев йис вєрӑт уша вєрӆӑт.

Путӑр хӑншӑс: Пётр Молданов