Шуши мирев вәԯупсы - Жизнь хантыйского народа

Тӑм ванӑн мўӊ Нуви сӑӊхум мўв кәща эвӑӆт ай кәртӑт вәӆупсы оӆӑӊӑн иньщӑссўв, юхӆы социальной вєрӑт әхтыйн кәща ӆӑӊкӑр нє Наталья Сокол щимӑщ ай павтӑс. 
Нуви сӑӊхум район мўвев-йиӊкев 41,6 щурӑс арат вєрста хўваттыйн вәӆ. Ёмвош округ па мўвӑт киньща щи районӑн нӆ пўша шимԯ мир вәԯ.

Няврємӑт вәнӆ­тӑты нє Альбина Митрофановна Ку­лешова Сўмӑтвош район Ӆэв кәртӑн вәӆ па рәпитӆ. 

Ӆўв вән вухаӆь семьяйн 1963-мит оӆн вән кєр тыӆӑщ 7-митн Ӆэв кәртӑн сєма питӑс, щӑта єнмӑс. Ӑӊкеӆ-ащеӆ – Митрофан Ильич па Ирина Алексеевна Сайнаховӊӑн – ӆапӑт няврєм єнмӑӆсӑӊӑн. Ащеӆ хот омӑсты хәя вәс, хўӆ веӆпӑсӆӑс. Ӑӊ­кеӆ вухсарӑт єнмӑӆты хотн ӆєтут кавӑртты нєӊа рәпитӑс. Щиты Альбина Митрофа­но­вна ай пура оӆӆаӆ оӆӑӊӑн путӑртӑс:

Ван хӑтӆуп тыӆӑщ 5-мит хӑтӆӑн Ниж­невартовской район Корлики кәртӑӊ  ими Мария Гавриловна Хохлянкина (Пра­сина) 80 тӑӆа йис, мўӊ ӆўвеӆа ар хошум ясӑӊ китӆўв. 

Щи тумпи Югра мўвев сєма пи­тум хӑтӆ вўш эвӑӆт 90 оӆ постӑты пӑта М.Г. Хох­лянкиная ар м ясӊӑт лупӆўв. Вантэ, ӆўв ар оӆ округев пӑта тарма па вещката рәпитӑс. м арат оӆ ай няврємӑт вәнӆтыӆӑс, щи пийн хӑтӆ мӑр ай няврємӑт вантман тӑйс, щӑӆта рўтьщаты мӑнты пура вәнты ар оӆ хӑтӆ мӑр ай няврємӑт тӑйты хот кәщая вәс.
 

ўв Нуви сӑӊхум районӑн мир пириюм депутата ар оӆ мӑр вәӆ, няврємӑт пиӆа рәпитты хош. Щи тумпи ӆўв ӑӊки, кӑт пух єнмӑӆтӑс, ин щащия йис. Щимӑщ каркам хӑннєхә Клавдия Николаевна Канева (эви опращ нємӆ Молданова) Амня вошн вәӆ. Тӑм ванӑн Клавдия Николаевна ар оӆ мӑр няврємӑт пиӆа рәпиттаӆ пӑта «Почётный работник воспитания и просвещения Российской Федерации» нєм ёша павтӑс.   

Мўӊ Югра мўвевн вошӑт кўтн ӊхты щира ар карты ӛш ӑнтәм. Итәх вошӑта тәп тӑӆ мӑра вєрӑнтты ӛшӑт хўват путлӑты пищ вәӆ. Щӑӆта йиӊк тыйн, мўв тыйн вәӆты ай вошӑта рӑхӆ тәп тухӆӑӊ хопн ӊхты.

Касум мўвн Вўтвош кәрт вәӆ. Катра оӆӑтн щит рәпатайӊ па мирӑӊ вош вәс. Вухсар єнмӑӆты тӑхи, ӑшкола па кан вўӆы тащ кәртэвн тӑйсўв. Няврємӑт вәнӆтуман щӑта Максим Тимофеевич Молданов 41 о мӑр рәпитӑс. 

Няврємӑт вәнӆтӑты хуят иса пурайн вуӆаӊ хуята ӆўӊтӑсӑԯ. Ӆўв пушхӑт нєпекӑӊа йиты вәнӆтӑԯ, м хӑннєхәя питты нётӑԯ па хӑннєхуятӑта мосты нумсӑт тәԯ.  

Тӑм оӆ тови пурайн Сўмӑтвошн ай няврє­мӑт вәнӆтӑты нє  Юлия Прокопьевна Морозова (Смолина) пиӆа вәйтантыйԯсум. Ӆўв рәпатайӆ оӆӑӊӑн мӑнєма путӑртӑс. 

Касум тый кәртӑн хўв йис тєӆн Харсурт ики вәс. Ӆўв пухӆ Степан Николаевич Рандымов имеӆ Варвара Талюковна Пяк пиӆа ищи щи кәртӑн м арат оӆ вәсӊӑн. Степан Николаевич вой-хўӆ веӆпӑс ӛшӑтн шәшийӆ, имеӆ юӆн пўнӑӊ юӆ ёнтман, няврємӆаӆ єнмӑӆман кӑпӑртӑӆ. 

Хӑнты нє Татьяна Валентиновна Молданова-Ользина ар оӆ мӑр Ваньщавӑт кәртӑн ай няврємӑт вәнӆтуман рәпитӆ. Тәняԯ ԯўв мӑнєма путӑртӑс вәԯупсэԯ па рәпатайԯ оԯӑйңӑн. 

Татьяна Валенти­новна Сўмӑтвошн ван хӑтӆуп тыӆӑщ 1974-мит оӆн сєма питӑс, щӑ­та ай пура оӆӆаӆ мӑнсӑт. Щи тумпи ӆўв ванкўтӆы аӊкаӊкеӆ па аӊщащеӆ хущи, щит Акулина Алек­сандровна па Кузь­ма Илларионович Мол­дановңӑн, Ваньщавӑт кәрта юхтыӆӑс. 

Хӑтӆ єтты пєлӑк мўвн Варъюхан вош пўӊӑӆн Ампутинской вәнт кәрт  мойң мир рўтьщӑты кєша вәԯ. Ампута юхӑн мўвн хўв йистєӆн хӑнты хә Виталий Казамкин рәтнайт вәсӑт. Ин ӆўв тӑта Нэля имеԯ пиӆа (эви опращ нємӆ Пяк) вәӆ­ӆӑӊӑн. ӊ оԯ юхԯы тӑм апрӑң имеӊӑн-икеӊӑн  вәнтӑң, ӆорӑӊ йис мўвн рўтьщӑты тӑхи пўншсӑӊӑн, ԯәԯн щӑта сыстам рўвн рўтьщӑты, вой па хўԯ веԯпӑсԯӑты мир ат пӑксӑт.