Шуши мирев вәԯупсы - Жизнь хантыйского народа

Хӑнты мир тарнӑӊ йисн вәнт вой вәнтыман, йиӊк хўӆ веӆпӑсӆуман па хорӑӊ тащӑт, войӊ тащӑт єнмӑӆман вәсӑт. Ин арӆ пєлӑк шуши мир вошӑтн вәӆты питсӑт. Хӑнты мир кўтн ар хуят мир лекщитман, няврємӑт вәнӆтуман па па арсыр тӑхетн рәпитӆӑт. Щи тумпи мўӊ ёхӆўв кўтн ар учёной хӑннєхә вәӆ. 

Тӑм ванӑн ма хӑнты мир учёной нє Татьяна Волдина пиӆа вәйтӑнтыйӆсум па путӑртсум.  

- Татьяна Владимировна, муй оӆӑӊӑн нӑӊ научной нєпек хӑншсӑн?    

Антонина Чупрова Тэк кәртӑн хӑнты вән хоттєӆ ёх хуща сєма питӑс. Ӆўв нивӆ няврємӑӊ семьяеӆ хущи мєт вән эвия вәс. Ӑӊкеӆ-ащеӆ нӆ эви па нӆ пух тӑиӆсӑӊӑн. Ащеӆ Василий Иванович па аӊкиеӆ Дарья Ильинична Неттинӊӑн колхосн рәпитсӑӊӑн. Катра Тэк кәртӑн колхос ай мисӑт вантман тӑйсӑӊӑн. Щӑта ӆыв вән щащеӆ Матрёна Ивановна Неттина хотн вәсӑт. Хән Тоня вет тӑӆа йис, ӆыв Кўтуп Тэка касӑӆсӑт. Щӑта щащеӆ па щатьщащеӆ вәсӊӑн. 

Касум мўв йистєӆн вўӆєӊ мўв. Тӑта вўӆы тӑйты нуви ӆантӑӊ ёхмӑт, тўрнӑӊ ӆорӑт вәӆӆӑт. Араӆ пєлӑк касум мир тӑм йисн вўӆыӆы хӑщсӑт, итәх ёх тәп хуӆна вўӆэт тӑйԯӑт. Щи мир  кан ай кәртӑтн вәӆӆӑт. Тӑм ёх кўтн Сәрум юханӑн Саккӑр ёхӆӑн вәнт кәрт омӑсӆ. Путрєм кәртӑӊ нєӊие Татьяна Прокопьевна Захарова оӆӑӊӑн мӑнӆ.

Тамара Алексеевна Молданова Мосум мўвн Ёмвош районӑн Кышик вошн 33 оԯ мӑр няврємӑт вәнԯтуман рәпитӑс.

Нина Петровна Неттина (Монина) Куги нємпи кәртӑн сєма питӑс, мӑта ут  Сартынья па Ӆэв кәртӊӑн кўтупн омӑсӆ. Тӑм оӆ вәйт ӆор тыӆӑщн Нина Петровна 70 тӑӆа йис.

Щиты лупӑс Ёмвошӑӊ технолого-педагогической колледжӑн айӆат ёх 41 оӆ вәнӆтӑты юрн ими Зоя Степановна Окотэтто. Тӑмхӑтӆ ма ӆўв оӆӊӑӆн хӑншты ӆӑӊхаӆум. 

Тӑм ванӑн мўӊ Нуви сӑӊхум мўв кәща эвӑӆт ай кәртӑт вәӆупсы оӆӑӊӑн иньщӑссўв, юхӆы социальной вєрӑт әхтыйн кәща ӆӑӊкӑр нє Наталья Сокол щимӑщ ай павтӑс. 
Нуви сӑӊхум район мўвев-йиӊкев 41,6 щурӑс арат вєрста хўваттыйн вәӆ. Ёмвош округ па мўвӑт киньща щи районӑн нӆ пўша шимԯ мир вәԯ.

Няврємӑт вәнӆ­тӑты нє Альбина Митрофановна Ку­лешова Сўмӑтвош район Ӆэв кәртӑн вәӆ па рәпитӆ. 

Ӆўв вән вухаӆь семьяйн 1963-мит оӆн вән кєр тыӆӑщ 7-митн Ӆэв кәртӑн сєма питӑс, щӑта єнмӑс. Ӑӊкеӆ-ащеӆ – Митрофан Ильич па Ирина Алексеевна Сайнаховӊӑн – ӆапӑт няврєм єнмӑӆсӑӊӑн. Ащеӆ хот омӑсты хәя вәс, хўӆ веӆпӑсӆӑс. Ӑӊ­кеӆ вухсарӑт єнмӑӆты хотн ӆєтут кавӑртты нєӊа рәпитӑс. Щиты Альбина Митрофа­но­вна ай пура оӆӆаӆ оӆӑӊӑн путӑртӑс:

Ван хӑтӆуп тыӆӑщ 5-мит хӑтӆӑн Ниж­невартовской район Корлики кәртӑӊ  ими Мария Гавриловна Хохлянкина (Пра­сина) 80 тӑӆа йис, мўӊ ӆўвеӆа ар хошум ясӑӊ китӆўв. 

Щи тумпи Югра мўвев сєма пи­тум хӑтӆ вўш эвӑӆт 90 оӆ постӑты пӑта М.Г. Хох­лянкиная ар м ясӊӑт лупӆўв. Вантэ, ӆўв ар оӆ округев пӑта тарма па вещката рәпитӑс. м арат оӆ ай няврємӑт вәнӆтыӆӑс, щи пийн хӑтӆ мӑр ай няврємӑт вантман тӑйс, щӑӆта рўтьщаты мӑнты пура вәнты ар оӆ хӑтӆ мӑр ай няврємӑт тӑйты хот кәщая вәс.
 

ўв Нуви сӑӊхум районӑн мир пириюм депутата ар оӆ мӑр вәӆ, няврємӑт пиӆа рәпитты хош. Щи тумпи ӆўв ӑӊки, кӑт пух єнмӑӆтӑс, ин щащия йис. Щимӑщ каркам хӑннєхә Клавдия Николаевна Канева (эви опращ нємӆ Молданова) Амня вошн вәӆ. Тӑм ванӑн Клавдия Николаевна ар оӆ мӑр няврємӑт пиӆа рәпиттаӆ пӑта «Почётный работник воспитания и просвещения Российской Федерации» нєм ёша павтӑс.