Ма ёхӆам амамӑтщет
Тӑмхӑтӆ ма йисӑӊа-нәптӑӊа вум ӑӊкєм имия шәӊта Татьяна Николаевна Еновая (Шульгиная) тӑта нух хӑншты амамӑтщет кантӆаӆам. Вантэ, тӑмӑщ ай әмӑщ путӑр шәпиет ма тәп ӆўв унтасӑӆн арсыр хӑнтэт хәӆӑнтты-ӆўӊӑтты щирӑта тӑм айкеӆӑӊ нєпека тәса хӑншӆум.
Катра ӑӊкєм шәӊӑт Мўвхот кәртӑн Вуӆаӊ ӆаӆь еӆпийн сєма питӑс па айтєӆн щи кәртӑн єнмӑс. Ӛхӑт ӆавӑртӑӊ ӆаӆь оӆӑтн па щи пийн ӆапӑтмит классӑӆ вўш вәнты Асов кәртӑӊ ӑшкола-интернатн еӆӆы вәнӆтыӆӑс. Щӑӆта 1953-мит оӆн хўӆ вўты нєӊа Пуӆӊавӑт вошн па еӆӆы вәнӆтӑты вєрӑӆ етшуптӑсӆэ. Щи пийн хӑнты кәртӑтн хўӆ вўты лашкопӑтн рәпитӑс. Ищи пураитн рўщ ясӑӊ муй нєпекӑтн ӑн хошты хәйт-нєӊӑт мсыева па вещката вәнӆтуман вуӆкємӑс. Ӆўв ӛрӑӆ-щомӑӆ унтасн мкєм арат хӑнты кўшкєпа ёш пос пунты щирӑт катра тәса мущатсӑт.
Щӑӆта ӑӊкєм шәӊӑт хоттєӆ ёхӑӊа йис, иса Ӆўӊ Карвош кәртӑн вәӆты питӑс. Щӑта вәӆман, иса хўӆ веӆпӑсӆуман ащєм шәӊӑт пиӆа китумтак рәпитсӑӊӑн.
Шєӊк тәса па хурамӑӊа хӑнты ӆәмӑтты сухӑт ёнтты иса хошӑс. Ар пух муй эви єнмӑӆтӑс, хиӆыӆаӆ муй ай хиӆыӆаӆ пиӆа ищиты ӆўв шєӊк ар вуӆкємӑс. Ин тӑм хӑтӆӑт вәнты ӆыв хуӆыева тӑм нуви тәрум иӆпийн еӆӆы мсыева па тӑӆаӊтєӆн вәӆӆӑт. Араттєӆн Т.Н. Енова 85 оӆ мӑр вәс па тӑм Катра Карвош па Ӆўӊ Карвош ёхӆўв амамӑтщет ӆўв сыры оӆӑтн мӑнєма щи хӑщуптӑсӆэ па щиты щи нёхмӑс: «Нӑӊ, айе, вєритӆӑн ки, щитӑт хӑнтэт пӑта хӑншаӆн, ӑнт ки вєритӆӑн, нӑӊ еӆӆы вәӆты-хоӆты нумӑсн тӑяӆн». Щи пӑта муртăӊ амамӑтщет тӑмхӑтӆ нынӑна ин щи хӑншӆум.

Амамӑтщєм-о-о-о! Хӑнты хот ӆаӊӑӆ нўмпийн хишєм-парєм нянь пєлӑк ӆойӆ! Щит па муй? (Тыӆӑщ).
Амамӑтщєм-о-о-о! Ӆуӊӆӑн ки – ӆуӊа; єтӆӑн ки – єта! Ёш оӆӊєм иса путӆаӆ! Щит па муй? (Ов щăры).
Амамӑтщєм-о-о-о! Вән Ас хуща – сот сєм, Ай Ас хуща – сот сєм! Щит па муй? (Ӑл холуп).
Амамӑтщєм-о-о-о! Хәт ӆора пулӑщ тәӆ, ӆапӑт ӆора пулӑщ тәӆ! Щит па муйсӑр ут? (Пулщӑӊ кеӆщи хўӆ).
Амамӑтщєм-о-о-о! Уӆӆӑн ки – уӆа; киӆӆӑн ки – киӆа! Муй арат пўш ма тӑта ӆӑриты вєритӆум? (Нух киӆты щос).
Амамӑтщєм-о-о-о! Паннє икен нӆ тушпи-вет тушпи карӑӊ ухпатӑӊ веӊӊӑн мўӊ хущева щи юхӑтсӑӊӑн! Щит па муйсӑр утӊӑн! (Сәх па ай кӑры хўӆӊӑн).
Амамӑтщєм-о-о-о! Паннє икен кӑт хӑнты хўӆ нє упеӊӑӆаӆ мўӊ хущева щи юхӑтсӑӊӑн! Щит па муйсӑр утӊӑн! (Пишьян па сурӑх хўӆӊӑн).
Амамӑтщєм-о-о-о! Паннє икен хўв аӊнӑӊ-ващ аӊнӑӊ хӑнум нє мўӊ хущева щи юхтӑс! Щит па муйсӑр ут? (Вўнш хўӆ ими).
Владимир Енов ӑӊкеӆ шәӊӑт щирн хӑюм амамӑтщет нєпека нух хӑншсӑӆэ
Светлана Новьюхова хăншум хур



