Щи воша ӊхмємн ма катра пурмӑсӑт ӆавӑӆты тӑхийн вәсум. Щи пурайн щӑта Олеся Сергеевна Колотилова рәпитӑс. Ӆўв ай тәс, муй щирн щи тӑхи тывӑс па ин пура вәнты рәпитӆ.

Уша йис, 1987-мит оӆн вошӑӊ 5-мит ӑшколайн йис вәӆупсы урок тўвум нє Виктория Ивановна Сподина юрн мир писатель хә Юрий Кылевич Вэлла пиӆа и хот йитн музей вєрсӑӊӑн.
Еӆӆы ӆўв лупӑс:

- Щи пурайн «городской этнографической музей» нємн мӑсы. Щӑӆта пур­мӑс ара йис, щирн атэӆт «Теремок» нємпи хӑтӆ мӑр ай няврємӑт тӑйты хот музей пӑта мӑсы. Щӑӆта щи хот йиӆпа няврємӑт тӑйты щира нух вўсы, щирн оӆӑӊмит вошӑӊ ӑшколая касӑӆсўв. Тәп ар оӆ пийн атэӆт хотн мӑсыюв, щит Победа вош хўлыйн 30-мит хот. Интӑм мўӊ музей хотэвн 30 муӆтас хуят рәпитӆ. Иха ӆўӊӑтты ки, мўӊ 19 щурӑс муӆтас пур­мӑс ӆавӑӆман тӑйӆўв, ар пєлӑк шуши хӑнты па юрн мирӊӑн арсыр утӑт. Ин хәӆум ванӆтупсы хӑр рәпитӆ, кашӑӊ пўш щи­тӑт йиӆпатӆўв.
Вән пәмащипа вошӑӊ мира лупӆўв, вантэ, ӆыв катра хот пурмӑсӆаӆ тәсӑт. Хӑнтэт эвӑӆт тӑм пура вән­ты Елизавета Даниловна Павел Янчевич Айваседа икеӆ пиӆа, щи тумпи Павел Константинович Казамкин нётӆӑт. 

О.С. Колотилова эвӑӆт уша вєрсум, музей рә­патнек нє Расима Аламет­диновна Ибраева нётты ёх пиӆа шуши мир ай кәртӑта ӊхиӆӑс па щӑӆтаса пур­мӑсӑт тәсӑт. Щӑта рә­питман арсыр пурмӑсӑт хура вєрсӑт па ай кина хӑншсӑт. Щиты нохӑр х ӆєрӑт ӑкӑтсӑт, щӑӆта щит эвӑӆт ӆєр йиӊӑӆ сэвсӑт – щит кинайн вантты рӑхӆ. 
Еӆӆы Олеся Сергеевна лупӑс:

- Хӑнтэт сӑмӑӊа ӆыв катра пурмӑсӆаӆ мӑсӑт муй ӑӆ щирн мойӆӑсӑт, вантэ, ӆыв шєӊк ӆӑӊхасӑт, ӆәӆн щитӑт няврємӑт па мойӊ ёх ат вантсӑт. 

Музей рәпанекӑт ӑнтә тәп Мегион пўӊӑӆн катра пурмӑсӑт ӑкӑтман ӊхӆӑт. Щи тумпи Дагестан мўвн вәсӑт, щи мўв эвӑӆт арсыр пурмӑсӑт тәсӑт па ин щи мир вәӆупсы ищи аӆьӆӑт. 

Музей рәпатнекӑт нау­ка щирн рәпитӆӑт, пут­рӑт хӑншӆӑт, арсыр учё­ной ёх пиӆа и нумӑсн рә­питӆӑт. Щӑта вәӆмємн вән научной мирхот вәс, щив Россия мўвев арсыр вошӑт эвӑӆт вән учёнойт юхтыйӆсӑт. Щи оӆӑӊӑн А.С. Колотилова лупӑс:

 Мўӊ хущева кашӑӊ рәпатнек муӆты пур­мӑс оӆӑӊӑн уша вєрӆ на нємасыя статьяйт хӑн­шӑӆ. Щиты Расима Ала­метдиновна Ибраева хӑнтэт пиӆа рәпитмаӆн итәх вєрӑт оӆӑӊӑн нєпекӑт хӑншӑс, щитӑт Интернет хуща ӆўӊӑтты рӑхӆ. И статья – щит муй пӑта йистєӆн хӑнтэт нємасыя ай хопӑт вєрты питсӑт, вантэ, арсыр тӑхетн вәӆты хӑнтэт арсыр щирн ай хопӑт вєрӆӑт. 

Музей хўват шәшмємн ма хурӑӊ ванӆтупсы ши­ваӆӑсум. О.С. Коло­тилова ай тәс:

- Юхи хӑщум 1980-мит оӆӑтн хур хӑншты нє Альфея Фахриттиновна Мухаметова мўӊ хотэвн «Художник» нємпи тӑхеӆ пўншсӑӆэ па вошӑӊ няв­рємӑт хурӑт хӑншты вәнӆ­тӑс. Щи пийн 1990-мит оӆн мўӊ хотэвн няв­рємӑт пӑта нємасыя ху­до­жест­венной ӑшкола пўн­шӑс па кәщая йис. Няв­рємӑт му­зей пурмӑсӑт хӑншты вәнӆ­тӑс. А.Ф. Мухаметова вошӑӊ вуӆаӊ ӆаӆьн ӆаӆясум па мўв иӆпи питы вуй вўты ёх хурӑт хӑншӑс. Ин ӆўв ар оӆ Тюмень вошн вәӆ, тәп хурӑӊ ванӆтупсэӆ мўӊева хӑйсӑӆэ. 

Музей рәпатнекӑт ар­сыр вєрӑт тәӆӑт, щи оӆӑӊӑн Олеся Колотилова ястӑс:

 Мўӊ арсыр тӑхет ёх пиӆа и нумӑсн рәпитӆўв. Мўӊ вошевн «Старт» нєм­пи тӑхи вәӆ, щӑта няврємӑт арсыр вєрӑта вәнӆтыйӆӆӑт, мўӊ ӆывеӆа нётӆўв. Щӑта эвет-пухӑт Вуӆаӊ Отечественной ӆаӆь мӑнум тӑхета ӊхийӆӆӑт па щӑта пăрум хуятӑт кӑншӆӑт. Тӑм ванӑн Вол­гоградской областян вәсӑт па Сталинградской ӆаӆьн пăрум ёх кӑншсӑт. Щи тумпи вошӑӊ казак ёх «Богатырь» тӑхи ӆэщӑтсӑт, щӑта няврємӑт казак мир вәӆупсы оӆӑӊӑн уша вєр­ӆӑт. Мўӊ ӆывеӆа ищи айкеӆ тәӆўв, муй щирн шуши мир тыв юхтум казак ёх пиӆа вәсӑт. 
Мегион вош пўӊӑӆн «Югра» нємпи рўтьщӑты тӑхи вәӆ, щӑта вошӑӊ вән ёх па няврємӑт рўть­щӑӆӑт. Щи оӆӑӊӑн Олеся Сергеевна ястӑс:

- 1992-мит оӆн щӑта мўӊ музей рәпатнекӆўв хӑнты вўт кәрт омӑссӑт. Казамкин хӑнты рәт ёх щив ӆыв вўт кәртэӆ эвӑӆт арсыр хотӑт тәсӑт. Павел Константинович Казам­кин щи хотӑт омсӑс.

Мегион вошӑӊ музейн арсыр вєрӑт оӆӑӊӑн уша вєрты рӑхӆ, щит пӑта во­шӑӊ ёх щи тӑхи сӑмӑӊа тӑйӆэӆ.

Путӑр хӑншӑс: 
Людмила Гурьева