Шуши мирев вәԯупсы - Жизнь хантыйского народа

Тӑм оӆ сухумты еӆпийн Манстӑр район Шӑншвошн вәӆты вәнӆата вум имие Зоя Павловна Попова 90 оӆа йиӆ. Ӆўв 1931-мит оӆн ван хӑтӆуп тыӆӑщ 20-мит хӑтӑӆн Соокур­тӑн хӑнты хоттєӆ ёх хуща сєма питӑс. 

Нуви сӑӊхум район Ваньщавӑт кәртӑн ӑшкола тӑм оӆ 90 тӑӆа йис. Хутыса ӑшкола тывӑс, хуйтат оӆӑӊмит оӆӑтн щӑта рәпитсӑт, щи оӆӑӊӑн йис нєпекӑт хўват уша павтӑс Антонина Иосифовна Ледкова, ӆўв ар оӆ мӑр Ваньщавӑт кәрт ӑшколайн няврємӑт вәнӆтуман рәпитӑс.

Антонина Иосифовна тәса уша вєрты щира Ёмвоша государственной архив хуща ӊхӑс, щӑта мосты нєпекӑт вәйтӑс. И нєпекн ӑшкола оӆӑӊмит кәща хә Сергей Фокиевич Избышев хӑншӑс: 

Аӆӑӊ. Ӆапӑт оӆӑӊмит хӑтӆ. Автобус. Ма мсыева хуӆна нух ӑн вєрӆӑсум, тәп автобусн университета мӑнӆум. Интӑм па Тюменской государственной универ­ситетн хәӆмит курсӑн вәнӆтыйӆӆум. Еӆӆы ай­кеӆӑт ӑкӑтты нєӊа йиӆум.  «Хәӆум оӆ щи мӑнӑс, тәп, ма щи­рємн, муӆхатӆ оӆӑӊмит курса щи юхӑтсум, – нумса юхтӑс. – Шєӊк сора кәм пӑрӑс! Вәйт ӆор тыӆӑщ. Ин уша йиӆ, муйсӑр уни­верситетн вәнӆтыйӆты питӆум.

Ёмвош район Мосум мўвн ма вәтаӊа йисум хӑнты нє Федосья Андреевна Славных пиӆа. Ӆўв ар оӆ вухсарӑт єнмӑӆты хотн рәпитӑс, тӑм оӆн 60 оӆа йис.

Ӑӊкеӆ-ащеӆ Елена Алексеевна па Андрей Николаевич Хо­ровӊӑн ӆапӑт няврєм – вет пух па кӑт эви − тӑй­сӑӊӑн. Ин ӆыв эвӑӆтэӆа тәп Федосья Андреевна хӑщӑс. Ащеӆ вой па хўӆ веӆпӑсӆӑты хәя вәс. Ӑӊкеӆ арсыр рәпата тӑйс па юӆн няврємӑт єнмӑӆман вәс. Ай пура оӆӆаӆ оӆӑӊӑн Федосья Андреевна щиты путӑртӑс:

Лыпӑт хойты тыӆӑщ 24-мит хӑтӑӆн Новоюгино кәртӑн Каргасокской районӑн Томской область мўвн вәсум. Щи кәрт Васюган юхан пўӊӑӆн омӑсӆ. Мосӆ лупты, хуты хӑтӆ єтты пєлӑкн вәӆты хӑнтэт ясӑӊ щирӑтн «Вєс ёган» рўщ ясӑӊа ки кєрӑтты, щит «коричневая река». Вантэ, щив арсыр каӆ ӆотӑт эвӑӆт йиӊкӑт иха юхана увӆӑт. 

Тӑм ванӑн «Хутӑӊ хурас» мӑӊ поры вєрты пӑта мўӊ Востыхой кәрта ӊхсўв. Щӑта ма «Востыхой» община кәща хә Иван Сергеевич Слинкин пиӆа путӑртсум. Ӆўв мєт сыры щи тӑхеӆ оӆӑӊӑн ай тәс:

- Востыхой – щит мўӊ Слинкин рәт вўт кәртэв. Мосӆ лупты, йистєӆн тӑ­та опращӆўв шушмащсӑт, хўӆ, вой, тухӆӑӊ войт веӆсӑт, щи тумпи ар­сыр воньщумутӑт, тулхӑт, нохрӑт ӑкӑтсӑт. Советской лащ пурайн щитӑт нємасыя тӑхия мийӆясыйт.

Нуви сӑӊхум район Касум вош пәӆьницайн няврємӑт лекщитты леккар нєӊа Варвара Алексеевна Пяк рәпитӆ. Тӑм оӆн Касум воша ӊхмємн ӆўв пиӆӑӆа путӑртсум.

Варвара Алексеевна хӑнты хоттєӆ ёх хущи сєма питӑс. Ӑӊкеӆ-ащеӆ – Татьяна Михайловна (эви опращ нємӆ Волдина) па Алексей Тихонович Хаймазовӊӑн – Манстӑр район Моим кәртӑн вә­таӊа йисӊӑн. Оӆӊӑӆн щӑ­та вәсӊӑн па Касум во­ша вәӆты касӑӆсӑӊӑн. Вар­вара Пяк щиты ӑӊкеӆ-ащеӆ па хотӑӊ ёхӆаӆ оӆӑ­ӊӑн путӑртӑс:

Щиты Любовь Владимировна Хатанзеева оӆӑӊӑн лупты рӑхӆ. Ӆўв Ёмвошн вәӆ па тӑм ванӑн рўтьщӑты мӑнмаӆ пурайн округ творчества хота шўкщӑты вєрӑта вәнӆтыйӆты пӑта Мария Григорьевна Эккертӑн (Молдановайн) ӆэщӑтум тӑхия ӊхты питӑс. 

Ма тӑм ими пиӆа вәйтантыйӆсум па вәӆупсэӆ оӆӑӊӑн инь­щӑссєм. Ӆўв щиты путрӑӆ оӆӊитсӑӆэ: 

Тӑм ӆўӊӑн ма Сәрханӆ мўв Русскинская кәрт пәӆьницайн Тамара Сидоровна Тэвлина (опращ нємӆ Сардакова) 37 оӆ мӑр хӑрщия мир лекщитмӑн па ипуӆяӊ кәща кана рәпитум хӑнты имие оӆӑӊӑн хӑншсум. Интӑм па ӆўв эвеӆ – Людмила Николаевна Покачева (Тэвлина) оӆӑӊӑн ай павӑтты вўтщийӆӆум. 

Людмила Николаевна 33 оӆ мӑр кәртӑӊ мир мӑӆман, атӆ-хӑтӆ ӆыв тӑӆаӊа вәӆты щирӑт вант­ман ешӑк ӑӊкиеӆ вә­нӆ­тум щирн вәӆ. Рәпа­тайӆ оӆӑӊ нєпекн (рўщ щирн «трудовая книжка») щит мєт оӆӑӊ па тәп и рәпата тӑхи хӑншман вәӆ.

Нуви сӑӊхум район Касум вошн вәӆты хӑнты нє Людмила Семёновна Фомичева 35 оӆ мӑр пәӆьницайн лекщитты нєӊа рәпитӑс. Интӑм рўтьщуман арсыр хӑнты пурмӑсӑт ёнтӑӆ. 

Ӆўв Семён Тихонович па Елена Николаевна Хаймазовӊӑн хоттєӆ ёх хущи сєма питӑс. Кӑтӊӑн кӑт эви єнмӑӆсӑӊӑн. Людмила Семёновна вән эвия вәс. Кимит эвӑн Екатерина Семёновна Лазарева интӑм Манстӑр районӑн Вән Аӊкӆум вошн вәӆ.