Лозьва юхан маньщи хә
Ёмвошн ван хăтӆуп тыӆӑщн 9-мит хӑтӑӆн йис пурмӑсӑт шавиты «Торум Маа» музей хущи «История Ювана Бороды» ванӆтупсы вәс. Щит вухаӆь ики Иван Ильич Куриков оӆӑӊӑн ӆэщӑтса.
Сыр-сыр хурӑт, пурмӑсӑт па йис киникайт тӑм ванӆтупсы ӆэщӑтты щира «Отражение» йис пурмӑсӑт шавиты центр тӑхийн рәпитты нєӊӑт тәсӑт. Щи тӑхи Талинка вошн Советской район хущи вәӆ. Тӑм пурмӑсӑт Иван Ильич эвеӆн Анисья Ивановнайн тӑм тӑхия ипўша щира шавиты мӑсӆэ.
Иван Ильич Куриков Ивдельской район Лямья паульн сєма питӑс. Ӆўв оӆӊӑӆн щимӑщ путӑр вәӆ, мӑтты, Иван Ильич ай пурайн шєӊк мәша йис, щирн ӑӊкеӆн-ащеӆн пәп ики хущи мӑӆты щира тәса. Ин мăӊ ики ястумаӆ, мӑтты, няврєм пєрна посӑн мосӆ пунты. Щӑӆта щи пийн ин няврєм ёшӆ нух щи пунсӑӆӆэ. Щи пәп ики щемья хущи ӆўв єнмӑс. Киникайт ӆўӊӑтты па хӑншты вәнӆӑс. Иван пух хўӆ, вәнт вой веӆпӑсӆӑты вєрӑта ма вәнӆӑс.

Ӆапӑтхущьяӊ оӆа вмаӆ пурайн Иван Ильич Мария Ивановна Дунаева Атымья пусӑӆн омӑсты Вершина кәрт эӆты имия вўсӆэ. ха мӑнман пийн ӆын Пелым пўсӆ хонӑӊӑн омӑсты Гарёвка кәрта вәӆты щира мӑнсăӊӑн. Щӑта вән хот омӑссӑӊӑн па хәт няврєм тӑйсӑӊӑн. Марья имеӆ, ястӑӆӑт, мӑтты айтєӆн пушканӑн веӆпӑсӆӑты хошӑс. Анисья эвеӆ ищи айтєӆн ӆаӊки веӆпӑсӆӑты хошӑс.
Юван ики имеӆ пиӆа ар мис, ӆов, ош, щищкўрек тӑйсӑӊӑн. Ӆын ӆапӑт амп тӑйсăӊăн. Дамочка нємпи ампӑн вўӆы ӆавӑӆмаӆ, Вўрты ампӑӆ курӑӊ вой нӛхӆӑс, Паль нємпи ампӑн нюхӑс кӑншӑс, Шамша нємпи ампӑн па ӆаӊки вәйтӑс, Некши нєм тӑюм ампӑн мойпӑр вәйтӑс.
Юван ики тәсыева хошӑс саӊквылтапӑт вєрты па ма юнтты. Ӆўв шӑкӆяӊ вўрты тўш тӑймаӆ сайн, щирн Юван Борода нємн пунса.
Ӆўв вәӆмаӆ хўват вўӆы ӆавӑӆман па вәс. Хәӆумсот кєм вўӆы тӑймаӆ. Товийн, хән вўӆэт Кев пєӆы воштӑты пурая йиӆ, мӑнты ӛшӆ хўватн вәӆты мир вўӆэт ӆўв вўӆы тащӑӆа пиӆтӑщӆӑт, па Юван икен Кев пєӆы тащӑӆ воштӑӆӆэ. Щи пурайн вўӆы тащӑӆ щурӑс кєма йиӆ. Кева мӑнтэӆ еӆпийн поры вєрӆӑт, ӆәӆн вўӆы тащ ӆўӊӑн тӑйты тӑхет пєӆы тӑӆаӊа ат юхӑтсӑт. Ӆўӊ мӑр Юван ики вўӆэт щӑта тӑйӆӑӆэ па сўсн юхӆы воштӑӆӆэ.

Пелыма юхтыӆыты Лениград, Москва эӆты учёной мир Юван икен оӆӑӊӑн щиты ястӑӆӑт:
- Рўщ ясӑӊӑн ма путӑртты хошӆ, рәт вәнт мўвӆаӆ шєӊк ма вәйтӆӑӆӆэ. Ӆўв имеӆ па ма рўщ ясӑӊӑн путӑртты, ӆўӊӑтты па хӑншты хошӆ.
Юван ики имеӆ пиӆа мойӊ ёх тўӊа-щирӑӊа вана вўӆӆӑн, ӆапӑтӆӑӆн, ӆын хотӑнӑн ар уӆты нуры тӑйсӑӊӑн.
Тӑм ванӆтупсыйн Иван Ильич Анисья Ивановна эвеӆ па Елена Николаевна Степанова хиӆнэӊӑӆ вәсӊӑн. Лена хиӆнєӊӑӆ ястӑӆ:
Ма аӊщащєм ма ӑн нәмӆєм, ӆўв ӑнтәма вмаӆ пурайн ма хуӆна ай вәсум. Тәп нәмӆєм, муй щирн хопн ӊхсўв, мӑнєм хўӆн ӆапӑтсӑӆӆэ. Ащєм аӊщащєм оӆӑӊӑн мӑнєма ар путӑртыӆӑс. Ащєм рўщ ики вәс, тәп аӊщащємн шєӊк сӑмӑӊа тӑйса. Хўӆ веӆпӑсӆӑты, вәнт вой мущатты, вўӆэт ӆавӑӆты пищӑта иса ӆўвеӆ вәнӆтӑсӆэ.
Иван Ильич ӑнтәма вмаӆ пурайн хәтъяӊ оӆа вантыйс. Ӆўв пеӆн Ивдельской район хущи вўӆы тащӑт тӑйты нємӑӆт хуят ӑн хӑщӑс. Ин тӑм йисн Ивдельской районăн тәп 137 маньщи хуят вәӆ.
Путӑр хӑншӑс:
Наталья Краснопеева



